· EEM311

EEM311 Elektronik II: 2014 Tasarım Ödevi için Proteus Devre Dosyaları (555 Osilatör, Filtreler, Doğrultucu, 1000 Kazançlı Yükselteç)

EEM311 – Elektronik II · 02.01.2015 · 16.10.2026

Bu yazı, EEM 311 Elektronik II dersinin 2014 güz dönemi tasarım ödevi için arkadaşların Proteus 8 ile hazırladığı devre dosyalarını bir araya getiriyor. Ödevin soruları ve bir arkadaşın ödev raporu ayrı bir yazıda ("2014 Tasarım Ödevi ve Örnek Rapor") aktarıldı; bu yazı yalnızca o yazıda olmayan tasarım dosyalarını ve ekran görüntülerini içeriyor. İki ayrı set var:

Tasarım seti 1 (27–28 Aralık 2014): her soru için ayrı klasör; klasör adlarında sorunun puanı ve tamamlandığını gösteren "+" işareti vardı ("1 (25)", "2 (20)+", … "7 (40)").
Tasarım seti 2 (Aralık 2014 – Ocak 2015): soru1, soru2, soru3, soru5, soru6 (iki sürüm) ve soru7 şemaları.

Dosyalardaki ve dosya adlarındaki kişisel bilgiler (Proteus çalışma alanı dosyalarındaki kullanıcı adı) çıkarıldı; yedek (Last Loaded …DBK) ve çalışma alanı dosyaları ZIP'e konmadı. Dosyalar Proteus 8 ile açılabilir (.pdsprj proje, .DSN şema). Tüm dosyalar yazının sonunda ZIP olarak indirilebilir.

Ödevin soruları (kısaca)

Soru	Puan	İstenen
1	25	0,5–5 kHz arasında ayarlanabilen osilatör
2	20	İnsan sesini ayıran bant geçiren filtre
3	20	Bir müzik aletinin sesini durduran notch filtre
4	20	Yalnız bir FM radyo kanalını geçiren çok dar bant filtre
5	25	En çok 300 mA veren 5 V DC gerilim regülatörü
6	35	EKG işaretleri için yükselteç ve kaskat 50 Hz notch filtre
7	40	Milivolt düzeyindeki sinüs işaretini 1000 kat yükselten yükselteç; giriş/çıkış direnci ve frekans cevabı
8	15	Bir cihazdaki elektronik devrenin incelenmesi

Tasarım seti 1

Soru 1: 555 ile ayarlanabilir osilatör

Şemada 555 zamanlayıcı (U2), R3 = 10 kΩ, frekans ayarı için RV2 = 25 kΩ potansiyometre, zamanlama kondansatörü C1 = 10 µF ve kontrol (CV) ucunda C2 = 10 nF var; Q çıkışı (3. uç) osiloskobun A kanalına bağlı.

Proteus şeması: 555 zamanlayıcı, R3 10 kΩ, RV2 25 kΩ potansiyometre, C1 10 µF, C2 10 nF ve osiloskop — Soru 1: 555 zamanlayıcılı ayarlı osilatör

Not: Kararsız (astable) 555 için f ≈ 1,44/((R_A + 2R_B)C) bağıntısı, şemadaki C1 = 10 µF ile R değerleri 10–60 kΩ aralığındayken yalnızca birkaç hertzlik frekans verir. İstenen 0,5–5 kHz aralığı için zamanlama kondansatörünün yaklaşık 1000 kat küçük (10 nF mertebesinde) olması gerekir; ekran görüntüsünde zamanlama kondansatörünün değeri tasarım dosyasındakinden farklı olabilir.

Soru 2 ve 3: İnsan sesi bant geçiren ve notch filtre

"insan sesi bant geçiren" ve "inst notch filter" (enstrüman notch filtresi) şemaları op-amp'lı aktif filtrelerden oluşuyor; dosyalarda ekran görüntüsü yok.

Soru 4: Dar bant filtre

"50 Hz" adlı şema dosyası; klasördeki çalışma alanı dosyasının adı ("dar band") bunun 4. soru için hazırlandığını gösteriyor.

Soru 5: 5 V güç kaynağı

Ekran görüntüsünde şebeke kaynağı, TRAN-2P2S transformatör, dört 1N4007 diyottan köprü doğrultucu, C1 = 1000 µF filtre ve C2 = 100 nF kondansatör ile çıkışa bağlı bir voltmetre görülüyor. Şema dosyasında bunun yanında 7805 regülatör ve 1N4001 diyot da bulunuyor.

Proteus şeması: transformatör, 1N4007 diyotlu köprü doğrultucu, 1000 µF ve 100 nF kondansatörler, voltmetre — Soru 5: Köprü doğrultucu ve kondansatör filtresi

Not: Ekran görüntüsündeki çıkış ölçeri "AC Volts" modunda; doğrultulmuş DC çıkışı ve dalgalanmayı görmek için DC voltmetre (ya da osiloskop) kullanılmalı.

Soru 7: 1000 kazançlı yükselteç

LM741 ile eviren yükselteç: R1 = 1 kΩ, R2 = 1 MΩ, yani A_v = −R2/R1 = −1000. Giriş VIN kaynağı ve çıkış dijital osiloskopta izleniyor; ekran görüntüsünde sarı giriş sinüsüne karşılık mavi çıkış kırpılmış kare dalga biçiminde.

Proteus 8 ekran görüntüsü: LM741 eviren yükselteç (R1 1 kΩ, R2 1 MΩ) ve dijital osiloskopta giriş ile kırpılmış çıkış — Soru 7: LM741 ile 1000 kazançlı eviren yükselteç ve osiloskop görüntüsü

Not: Çıkışın kare dalgaya dönmesi op-amp'ın doyuma gittiğini gösteriyor: 1000 kazançla ±15 V besleme altında giriş genliği birkaç on milivoltu aşınca çıkış kırpılır. Ayrıca LM741'in kazanç-bant genişliği çarpımı yaklaşık 1 MHz olduğundan 1000 kazançta bant genişliği yalnızca 1 kHz civarındadır; sorudaki frekans cevabı analizinde bu sınır belirleyicidir.

Tasarım seti 2

İkinci sette aynı soruların başka çözümleri var: soru1 (555 zamanlayıcılı osilatör), soru2 (op-amp'lı bant geçiren filtre), soru3 (LM741'li notch filtre), soru5 (7805 regülatörlü 5 V kaynak, 1N4001 diyotlar), soru6 ve soru6new (EKG yükselteci; ilk sürümde AD624 enstrümantasyon yükselteci, ikincisinde LM741'ler) ve soru7 (LM741'li 1000 kazançlı yükselteç). Bu set için ekran görüntüsü yok.