· EEM312
EEM312 Sayısal Elektronik: EE 235 Sayısal Elektronik Ders Tanıtım Bilgileri (Atılım Üniversitesi)
EEM312 – Sayısal Elektronik · 27.03.2017 · 16.10.2026
Bu yazı, EEM312 Sayısal Elektronik dersinin klasöründe bulunan, başka bir üniversiteye ait 8 sayfalık bir ders tanıtım belgesidir: Atılım Üniversitesi'nin (belgenin başındaki logo ve kurum adından) "Sayısal Elektronik (EE 235) Ders Detayları" sayfasının PDF çıktısı. PDF 27 Mart 2017'de oluşturulmuş. Başkent Üniversitesi'ndeki EEM312 dersiyle benzer konuları (TTL, CMOS, BiCMOS, bellek hücreleri, VLSI fabrikasyonu) kapsadığı için karşılaştırma açısından ilginç. Belgenin içeriği aşağıda metin ve tablo olarak aktarıldı; orijinal PDF yazının sonunda indirilebilir.
Bu içerik üçüncü taraf bir kaynağa aittir; arşiv ve nostalji amacıyla kaynak belirtilerek paylaşılmıştır. Hak sahibinin talebi hâlinde kaldırılır.
Ders bilgileri
| Ders Adı | Ders Kodu | Dönemi | Ders Saati | Uygulama Saati | Laboratuar Saati | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Sayısal Elektronik | EE 235 | Güz | 3 | 2 | 0 | 4 | 4.5 |
| Bilgi | Değer |
|---|---|
| Ön koşul ders(ler)i | — (boş) |
| Dersin dili | İngilizce |
| Dersin türü | Diğer Bölümlerden Alınan Servis Dersleri |
| Dersin seviyesi | Lisans |
| Ders verilme şekli | Yüz Yüze |
| Öğrenme ve öğretme teknikleri | Anlatım |
| Koordinatör, öğretmen(ler), asistan | — (boş) |
Dersin amacı
- Sayısal sistemlerin tasarımlarının temelini oluşturan sayısal elektronik prensiplerini ve soyutlamalarını anlamak. Bunlar TTL ve CMOS sayısal sistemleri içermektedir.
- Basit sayısal devreleri analiz etmek ve tasarlamak için bu mühendislik soyutlamalarını kullanmak.
- Sayısal mantık kapıları yapmak ve yayılma gecikmesi, gürültü marjinleri, fan-out gibi parametreleri CADET eğitim board'u, FLUKE 179 multimetresi, Goodwill GPC-3030 değişken DC güç kaynağı, fonksiyon üreteci, osiloskoplar, sayısal entegreler benzeri cihazları kullanarak ölçmek. Öngörülen matematiksel davranış modelleri ile ölçümleri karşılaştırmak ve farklılıkları açıklamak.
- Devre davranışının matematiksel gösterimi ile karşılık gelen gerçek etkileri arasındaki ilişkiyi anlamak.
- TTL ve CMOS çeviricilerin V-I karakteristiklerini elde etmek ve gürültü marjinlerini belirlemek.
- Çeşitli bellek birimlerinin işleyişini anlamak.
- Belirtilen görev çevrimlerinde multivibratör/zamanlama devrelerini gerçekleştirmek.
- BiCMOS ve GaAs devrelerin işleyişini ve prensibini anlamak.
- VLSI fabrikasyon tekniklerini öğrenmek.
- Derste geliştirilen sistemlerin pratik önemini kavramak.
Dersin öğrenme çıktıları
Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler:
- Mantık devrelerinin fonksiyonunu tanımlamak için Boole cebirini kullanabilir.
- Sayısal mantık ifadelerini temsil eden devreler tasarlayabilir. Özellikle, verilen bir Boole fonksiyonunu gerçekleştirmek için kapı seviyesinde sayısal devre tasarlayabilir.
- TTL/CMOS sayısal devreleri yapabilir ve analiz edebilir; yayılma gecikmesi, gürültü marjinleri ve fan-out parametrelerini ölçerek performanslarını değerlendirebilir.
- BiCMOS ve GaAs devrelerin işleyişini ve prensibini anlayabilir.
- TTL ve CMOS entegreleri kullanarak birleşimsel ve ardışıl devreleri tasarlayabilir.
- CMOS teknolojisinin önemi ve avantajlarının farkına varabilir.
Dersin içeriği
Yarıiletkenler, p-n kavşağının işleyişi. Diyot ve BJT'nin işleyişi. BJT anahtarlama karakteristikleri. Sayısal entegre devrelere giriş. DTL, TTL, ECL ve fan-in/fan-out ile mantık bileşenleri. CMOS işleyişi, CMOS ile mantık bileşenleri. BiCMOS ve GaAs devreler. Multivibratörler ve darbe üreteçleri. Statik ve dinamik bellek hücreleri. Entegre devrelerde termal etkiler ve güç tüketimi. VLSI fabrikasyon teknikleri.
Haftalık konular
Ön hazırlık sütununda 1. hafta için "İlk hafta ders notlarına göz atınız", 7. hafta için "Sınav sorularını gözden geçiriniz ve çözümlere bakınız", 15. hafta için "Önceki hafta notlarını gözden geçiriniz", diğer haftalar için "Önceki hafta notlarını gözden geçiriniz, bu haftaki ders notlarına göz atınız" yazıyor.
| Hafta | Konular |
|---|---|
| 1 | Yarıiletkenler |
| 2 | PN kavşak diyotu |
| 3 | BJT anahtarlama karakteristikleri |
| 4 | Sayısal entegre devreler |
| 5 | Sayısal entegre devreler (devam) |
| 6 | DTL, TTL, ECL ve fan-in/out, yayılım gecikmesi |
| 7 | Ara sınav için genel tekrar |
| 8 | CMOS işleyişi ve çeviricisi |
| 9 | CMOS, BiCMOS ve GaAs devreler ile mantık bileşenleri |
| 10 | BiCMOS ve GaAs devreler |
| 11 | Multivibratörler ve darbe üreteçleri |
| 12 | Statik ve dinamik bellek hücreleri |
| 13 | Entegre devrelerde termal etkiler ve güç tüketimi |
| 14 | VLSI fabrikasyon teknikleri |
| 15 | Dersin genel özeti |
Kaynaklar
- Ders kitabı: A. S. Sedra and K. C. Smith, "Microelectronic Circuits", Oxford University Press.
- Diğer kaynaklar: J. Millman and A. Grabel, "Microelectronics", McGraw-Hill; J. Millman and C. C. Halkias, "Integrated Electronics: Analog and Digital …" (belgede başlık yarım kalmış).
Değerlendirme sistemi
| Çalışmalar | Sayı | Katkı Payı (%) |
|---|---|---|
| Laboratuar | 6 | 20 |
| Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği | 2 | 5 |
| Ödevler | 10 | 10 |
| Ara Sınavlar/Ara Jüri | 2 | 40 |
| Genel Sınav/Final Jüri | 1 | 25 |
| Toplam | 21 | 100 |
Devam/katılım, uygulama, alan çalışması, derse özgü staj, sunum, proje ve seminer için değerlendirme yok ("-"). Yarıyıl içi çalışmalarının başarı notuna katkısı %70, yarıyıl sonu çalışmalarının katkısı %30.
Ders kategorisi olarak Destek Dersleri işaretlenmiş (diğer seçenekler: Temel Meslek Dersleri, Uzmanlık/Alan Dersleri, İletişim ve Yönetim Becerileri Dersleri, Aktarılabilir Beceri Dersleri).
Program yeterlilikleriyle ilişkisi
Belgedeki program yeterlilikleri Bilgisayar Mühendisliği programına aittir (ders, bilgisayar mühendisliği öğrencilerine verilen bir servis dersi). Katkı düzeyi 1–5 ölçeğinde; işaretlenmeyen yeterlilikler boş bırakılmış.
| # | Program yeterliliği | Katkı düzeyi |
|---|---|---|
| 1 | Matematik, fen bilimleri ve hesaplama alanlarındaki bilgi birikimini bilgisayar mühendisliği problemlerinin çözümüne uygulama becerisi | 3 |
| 2 | Bilgisayar sistemlerine özgü sorunları analiz etme ve modelleme, çözümleri için uygun gereksinimleri belirleme ve tanımlama becerisi | 3 |
| 3 | Belirlenen gereksinimleri karşılayacak bir bilgisayar sistemini, sistem parçasını, işlemi veya programı tasarlama, geliştirme ve değerlendirme becerisi | 1 |
| 4 | Bilgisayar sistemleri mühendislik uygulamaları için modern teknik ve mühendislik araçlarını kullanma becerisi | 3 |
| 5 | Hesaplama ihtiyaçlarını anlamak için deney tasarlama, veri toplama, analiz etme, yorumlama ve doğru seçimler yapabilme becerisi | — |
| 6 | Disiplin içi ve disiplinler arası takımlarda veya bireysel olarak etkin biçimde çalışabilmek için gerekli organizasyonel ve iş yeteneklerini ortaya koyabilme becerisi | — |
| 7 | Türkçe ve İngilizce dillerinde etkin iletişim kurabilme becerisi | — |
| 8 | Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilinci ve bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki son gelişmeleri takip edebilme ve kendini sürekli yenileme becerisi | — |
| 9 | Bilgisayar mühendisliği alanında mesleki, hukuksal, etik ve sosyal sorunlar hakkında farkındalık ve sorumluluk bilinci | — |
| 10 | Proje ve risk yönetim becerisi; girişimciliğin, yenilikçiliğin ve sürdürülebilir kalkınmanın önemi hakkında farkındalık; uluslararası standartların ve yöntemlerin bilinmesi | — |
| 11 | Karar alırken bilgisayar mühendisliği uygulamalarının evrensel, çevresel, sosyal ve hukuksal sonuçları konusunda farkındalık | — |
| 12 | Sayısal hesaplama ve sayısal gösterim sistemlerini analiz, tasarım ve ifade becerisi | 3 |
| 13 | Hesaplama problemlerinin çözülmesinde programlama dillerini ve uygun bilgisayar mühendisliği kavramlarını kullanma becerisi | — |
AKTS / iş yükü tablosu
| Aktiviteler | Sayı | Süresi (saat) | Toplam iş yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ders saati (sınav haftası dahildir) | 15 | 3 | 45 |
| Laboratuar | 6 | 2 | 12 |
| Sınıf dışı ders çalışma süresi | 15 | 2 | 30 |
| Ödevler | 10 | 2 | 20 |
| Küçük sınavlar/stüdyo kritiği | 2 | 2 | 4 |
| Ara sınavlara/ara jüriye hazırlanma süresi | 2 | 8 | 16 |
| Genel sınava/genel jüriye hazırlanma süresi | 1 | 8 | 8 |
| Toplam iş yükü | 135 |
Uygulama, derse özgü staj, alan çalışması, sunum/seminer hazırlama ve projeler için iş yükü yazılmamış. Toplam 135 saat, 1 AKTS = 30 saat kabulüyle 135 / 30 = 4,5 AKTS eder; ders bilgileri tablosundaki AKTS değeriyle tutarlı.
Not: Ders saati satırının açıklamasında "16 x toplam ders saati" yazıyor, ancak tabloda 15 hafta × 3 saat = 45 saat hesaplanmış. Ayrıca ders bilgileri tablosunda laboratuvar saati 0 görünürken değerlendirmede 6 laboratuvar (%20) ve iş yükünde 6 × 2 saat laboratuvar yer alıyor; haftalık 2 saatlik "uygulama" büyük olasılıkla bu laboratuvar çalışmalarını kapsıyor.